Diş sıkma sorunu pandemi devrinde arttı

0 37

Pandemi hayatın birçok alanına tesir ettiği üzere, ağız sıhhatine da ziyan verebiliyor. Genellikle ruhsal kaynaklı olan ve toplumda “diş gıcırdatma, diş sıkma” olarak tanımlanan “bruksizm” sorununu önlemek için neler yapılabilir? Dişeti hastalıkları ve cerrahisi uzmanı Dr Tuba Soygüden cevapladı.

BRUKSİSİM NEDİR?

Bruksizm çoğunlukla uyku sırasında istemsiz halde üst ve alt dişlerin birbirine sürtünmesi, dişlerin sıkılması yahut ağzı açık uyuyanlarda uyku sırasında çenenin ansızın kapanması halinde kendini gösteren bir uyku bozukluğudur. Uyku sırasındaki bu kas aktivitesi uyanıklık halinden 3 kat fazla olmaktadır.

Toplumumuzda her 5 bireyden 2’sinde görülen bu sorun, bilhassa pandemi periyodunda ortaya çıkan ruhsal baskı ile birlikte daha fazla yaşanmaya başlamıştır. Pandemi devrinde, bugüne kadar hiç görmediğimiz oranda, sağlam dişlerde kırık oluşumuna rastlıyoruz.

BRUKSİZMİN NEDENLERİ NELERDİR?

Agresif, hiperaktif, telaşlı, titiz, rekabetçi kişilik tipleri, genetik faktörler, gerilim, gerginlik, nörolojik ve ruhsal sorunlar, uyku bozuklukları, ağız içi eksik yahut çürük dişler, yanlışlı, eski dolgu ve protezler üzere nedenleri vardır. Yetersiz beslenme, alkol, kafein ve tütün kullanımı da bruksizmin oluşma riskini artıran etkenlerdir.

BRUKSİZMİN NELERE YOL AÇAR?

Şiddetli diş sıkma sorunu yaşayan hastalar, sabah uyandıkları vakit çene kaslarında yorgunluk, ağrı, ağız açmada zorluk ve ses gelmesi, baş, boyun ve kulak ağrısı ve tetiklenen migren ataklarından şikayetçi olabilirler. Ayrıyeten diş, dolgu ve protezlerin kırılması, dişlerin sallanması, aşınması, dişeti çekilmesi, çene kemiği kaybına maruz kalabilirler.

Bruksisizm birçok vakit uykuda gerçekleştiği için hastalar durumu fark etmeyebilirler. Ya uyku partnerleri çıkan seslerden ötürü hastayı uyarabilir yahut diş doktoru tarafından teşhis edilebilir.

Bruksizm sorunu olan hastalar, bu durumu fark ettiklerinde, fazla vakit kaybetmeden diş doktoruna başvurmalılar.

BRUKSİZM TEDAVİSİ NASILDIR?

Bruksizm sorununda temel tedavi, şahısların gerilim yaşatan fikir, ortam ve olaylardan uzak durmasıdır. Yapılan tedaviler, hami tedaviler ve bruksizm sorunun ziyan veren tesirlerini önlemeye yöneliktir.

Tedavi, dişlerde ve çene ekleminde oluşma ihtimali olan kalıcı ziyanları ve ağrıyı ortadan kaldırmayı hedefler.

Ayrıyeten ağız içi eksik dişlerin tamamlanması, yanlış yahut bozuk kapanışların düzenlenmesi, diş ve dişeti sıhhatinin sağlanması çok değerlidir.

BRUKSİZM TEDAVİSİNDE HANGİ TEKNİKLER KULLANILIYOR?

1-) Splint (Gece Plağı)
Diş sıkma sırasında dişlerde oluşan ziyanları engellemek ismine “splint” isimli şeffaf plastikten yapılmış gece plaklarını öneriyoruz. Gece plakları, kişinin dişlerini sıkmasını engellemez lakin sıkmaya bağlı oluşacak olan diş eti çekilmeleri, kemik erimeleri, kaslardaki ağrı üzere sorunların önlenmesine yahut minimuma indirilmesine yardımcı olur. Bu plaklar çoğunlukla gece uyurken kullanılır. Bu plaklar; dişleri aşınmaktan korur, sıkma nedeniyle oluşan çok kuvvetleri dağıtır, kas ve eklem kaynaklı ağrıları tedavi eder.

Fakat çalışmalar bruksizmde bu plak kullanımının kas aktivitesinde %20 ile %50 ortasında artışa sebep olduğunu da göstermektedir. Sonuç olarak, gece plakları bruksizme tesir etmekten çok diş ve doku hasarını önlerler. Gece kullanımı sıkıntı olması nedeniyle de % 20 den az hasta, bu plakları 1 yıldan fazla kullanır, geri kalanı birçok vakit hiç kullanmaz.

2-) Botoks Uygulaması

Botoks, masseter ve temporal (çene ve şakak bölgesindeki) kaslarına uygulanır. Çiğneme kasının işlevini azaltır.

Kas kitlesi, bruksizmin derecesi, anatomik yapı, cinsiyet ve deri kalınlığına nazaran uygulanacak ilacın ölçüsü ve uygulama bölgeleri değişir.

Muhakkak aralıklarda uygulanan usul sonrasında kaslar güç kaybettiği için, diş sıkmanın oluşturduğu kuvvet azalır ve hastaların bruksizmi daha kolay tolere etmesi sağlanabilir. Botoks uygulaması sıkmayı büsbütün engellemez, sıkmanın şiddetini azaltır.

Bruksizm Tedavisinde Botoks Ne Vakit Tesir Eder?

Botoks uygulandıktan 2-3 gün sonra kaslar gevşemeye başlar. 15 günde azamî düzeye ulaşır ve bu tesir yaklaşık 4-6 ay sürer.

Botoks Tedavisi Ağrılı Bir Süreç midir?

Uygulaması öncesi cildi uyuşturan krem uygulanır ve 10-15 dakika beklenir. Akabinde işaretlenen bölgelere ince uçlu mezoterapi iğneleri ile ilaç ciltten enjekte edilir, ağrılı bir süreç değildir.

Botoks Tedavisi Kimlere Uygulanmaz?

Gebelik yahut emzirme devrinde, 18 yaş altı şahıslarda, hudut ya da kas hastalığı bulunanlarda ve alerjik bünyelerde botoks tedavisi tercih edilmez.

Botoks Tekniği Kalıcı Tedavi midir?

Botoks tedavisi diş sıkma ve gıcırdatmanın nedenine yönelik değil, lakin semptomları ortadan kaldırmaya yöneliktir. Bu bölgedeki kasları sistemli olarak gevşetip vakitle kas yoğunluğunun azalması ve kasılmaların minimal seviyeye indirilmesi amaçlanmaktadır. Şayet ağız içi diş eksikliği, yanlış yapılmış protez ve dolgular, olağandan farklı çene kapanışı mevcutsa bu durumların düzeltilmesi kesinlikle botoks tedavisine eşlik etmelidir.

Kasların gevşemesi ortalama iki yıllık bir süreçtir. Bu süreçte diş sıkma ya da gıcırdatmaya sebep olabilecek nörolojik, uyku sorunları, gerilim faktörleri, ruhsal sorunlar üzere öbür nedenler de sorgulanmalı ve bu hususta uzman doktorlar denetiminde tedaviye başlanmalıdır. Bu tedavi sırasında botoks uygulaması kaslarınızı gevşeterek, eklemlerinizi, dişlerinizi korur ve ağrılı bir süreç yaşamanızı önler.

3-) Kas Gevşetici İlaçlar
Uykuda dişlerini sıkan ve bu nedenle kaslarında ağrı oluşan hastalara, doktorları tarafından kas gevşetici ilaçlar tavsiye edilebilir. Ama rastgele bir şikayeti olmayan hastaya diş sıkması için kas gevşetici ilaç yazılması gerçek değildir.

4-) Antidepresan İlaçlar
Birtakım antidepresan ilaçların diş sıkmayı engellediği yahut azalttığı bilinmekle bir arada yalnızca diş sıkmak için verilmesi tartışmalıdır. Çok sıkan hastalarda denenebilir.

Tüm bu uygulamalar, bruksizm sorununun oluşturduğu meseleleri değerli ölçüde hafifleten sistemlerdir. Lakin tüm prosedürlere karşın hastada, ileri derecede çene deformasyonu oluşmuşsa, hastaya ağız sıhhatinin tekrar kazandırılması gayesiyle cerrahi tedavi gerekebilir.

Kaynak:Doktor Sitesi

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.